ConfuciusDwaas en wijs, Liefde en haat.

Onze STONE kalender heeft deze laatste maand van 2017 weer een soort van raadseltje voor ons in petto: “Een wijs man zoekt het in zichzelf, de dwaas zoekt het in anderen”.

Dat is, als je er iets langer over nadenkt, toch een raadsel waar Confucius ons mee op pad stuurt. Het lijkt zo logisch maar als je het een beetje omdraait dan zou je iets heel anders kunnen lezen. Immers: als een wijs man het bij zichzelf zoekt dan zou hem arrogantie en zelfs narcisme kunnen worden verweten. En de dwaas die bij anderen te rade gaat zou wel eens heel wijs blijken te zijn. Probeer daar maar eens chocolade van te maken in het eerste, en ook koude, weekeinde van december. Ik had bovendien net op zaterdag een 3 uur durende spin-marathon achter de rug. Met mijn bescheiden 50 lentes is het dan überhaupt de vraag wat wijs- dan wel dwaasheid is.

Nog meer wijzen en dwazen

Google biedt in de regel uitkomst als mijn prefrontale cortex mij in de steek laat. Maar niet deze keer. Er zijn behoorlijk wat wijze mensen die aan het papier wat over wijzen en dwazen hebben toevertrouwd. De verwarring wordt er dan niet bepaald minder om. Wat te denken van Boeddha: “Een dwaas die weet dat hij een dwaas is, is al wijzer dan een dwaas die denkt dat hij wijs is”. En Blaise Pascal gaat zelfs zover dat men zichzelf tot dwaas kan bekeren: “De mens is zó gemaakt, dat als men hem maar dikwijls zegt dat hij een dwaas is, hij het ook gaat geloven; en door het dikwijls tegen zichzelf te zeggen, gelooft hij zichzelf”. En dan hebben we ook nog Max Moszkowicz Sr: “Je kunt beter ruzie hebben met een wijze dan vriendschap met een dwaas”. Tot slot Mark Twain die dicht in de buurt komt van iets dat ik gevoelsmatig in ieder geval beter begrijp: “De man met een nieuw idee is een dwaas, tot het idee een succes blijkt te zijn”. Alsof succes van de dwaas een wijs man maakt.

Bertrand Russel – Nobelprijswinnaar voor de Literatuur (1950)

En zo waren er nog wel meer dan 80 citaten die ieder hun eigen invulling gaven aan wat wijs en wat dwaas is. Het soort citaten die je achteloos in de strijd kan gooien aan de bar of in een verhitte discussie en dan voor een moment, heel even, een wijs man van je maken. Tot ik plots, en dat hoort toch ook bij het einde van het jaar, iets tegenkwam dat onmiskenbaar meer wijs leek te zijn dan al het andere. Het kwam van Bertrand Russel, filosoof, wiskundige en Nobelprijswinnaar. Bij voortduring koos hij maatschappelijke en politieke standpunten waarmee hij vriendenkring en publieke opinie tegen de haren in streek. Dwaasheid of Wijsheid? Deze Bertrand Russel heeft echter een heel kort en mooi citaat aan de wereld cadeau gedaan waar je mee vooruit kan: “Liefde is wijs, haat is dwaas.”

Peter Caljé
Peter Caljé – Algemeen Directeur

Ik wens u veel wijsheid in 2018.

Terug naar het nieuws overzicht